Hoe werkt een single-split systeem?
Een single-split systeem is de eenvoudigste en meest voorkomende opzet. Het bestaat uit 1 binnenunit (wandmodel, plafondmodel of vloermodel) die via koelleidingen is verbonden met 1 buitenunit. Elk systeem is een zelfstandige eenheid: eigen compressor, eigen koudemiddelcircuit, eigen regeling.
Wil je 3 kamers koelen? Dan heb je 3 losse single-split systemen nodig, dus ook 3 buitenunits. Elke kamer heeft een volledig onafhankelijk systeem.
Hoe werkt een multi-split systeem?
Een multi-split systeem koppelt 2 tot 5 binnenunits aan 1 buitenunit. De buitenunit bevat een krachtigere compressor die de koeling (of verwarming) verdeelt over alle binnenunits. Elke binnenunit is individueel regelbaar: je kunt in de slaapkamer 22 graden instellen en in de woonkamer 24 graden.
De meest voorkomende configuraties zijn: duo-split (2 binnen), trial-split (3 binnen), quad-split (4 binnen) en penta-split (5 binnen). De buitenunit is groter en zwaarder dan een single-split buitenunit, maar je hebt er maar een van nodig.
Kosten vergelijking
De kosten hangen sterk af van het aantal kamers, de merkkeuze en de leidinglengtes. Hieronder een indicatie voor 2026.
| Configuratie | Single-split (totaal) | Multi-split (totaal) | Verschil |
|---|---|---|---|
| 1 kamer | 1.200,- tot 2.200,- | n.v.t. | Single-split is de enige optie |
| 2 kamers | 2.400,- tot 4.400,- | 2.200,- tot 3.800,- | Multi-split 200,- tot 600,- goedkoper |
| 3 kamers | 3.600,- tot 6.600,- | 3.000,- tot 5.500,- | Multi-split 600,- tot 1.100,- goedkoper |
| 4 kamers | 4.800,- tot 8.800,- | 3.800,- tot 7.000,- | Multi-split 1.000,- tot 1.800,- goedkoper |
| 5 kamers | 6.000,- tot 11.000,- | 4.500,- tot 8.500,- | Multi-split 1.500,- tot 2.500,- goedkoper |
Richtprijzen inclusief standaard installatie, exclusief extra leidinglengte. Prijzen februari 2026.
De buitenunit van een multi-split is duurder (800,- tot 2.500,-) en de installatie is complexer. Alle leidingen moeten naar een centraal punt lopen, wat bij kamers die ver uit elkaar liggen de leidingkosten verhoogt (25,- tot 50,- per extra meter). Bij 2 kamers die aan verschillende zijden van het huis liggen, kunnen 2 losse single-splits zelfs goedkoper zijn dan een multi-split.
Voordelen en nadelen op een rij
Single-split voordelen
- Elk systeem volledig onafhankelijk
- Bij storing werken de andere systemen door
- Eenvoudigere, goedkopere installatie per unit
- Hogere energie-efficientie per unit (eigen compressor)
- Makkelijker gefaseerd aan te schaffen
- Onderhoud en vervanging per unit mogelijk
Single-split nadelen
- Meerdere buitenunits nodig (ruimte, esthetiek)
- VvE of verhuurder kan meerdere buitenunits weigeren
- Bij 3+ kamers duurder dan multi-split
- Meer gaten in de gevel nodig
- Meer condensafvoerpunten aan de buitenzijde
Multi-split voordelen
- Slechts 1 buitenunit (minder ruimte, netter)
- Bij 3+ kamers goedkoper totaalprijs
- Minder gaten in de gevel
- Ideaal voor appartementen met VvE-beperkingen
- Elke binnenunit individueel regelbaar
Multi-split nadelen
- Bij storing van de buitenunit valt alles uit
- Complexere installatie (langere leidingen, verdeler)
- Lagere efficientie bij deellast (niet alle kamers aan)
- Niet alle merken bieden flexibele combinaties
- Later uitbreiden vereist planning vooraf
- Hogere reparatiekosten bij compressorstoring
Installatie: het verschil in de praktijk
De installatie is het grootste praktische verschil tussen single-split en multi-split.
Single-split installatie
- Per systeem: 4 tot 6 uur (inclusief boren, leidingen, vacuumtrekken).
- Korte leidinglengtes (binnenunit zit meestal dicht bij de buitenunit, 2 tot 5 meter).
- Elk systeem een apart gat door de muur.
- Buitenunits op de grond, aan de muur of op het dak.
Multi-split installatie
- Totale installatie: 1 tot 3 dagen, afhankelijk van het aantal binnenunits.
- Langere leidinglengtes (alle leidingen lopen naar de ene buitenunit, soms 10 tot 20 meter).
- Een verdeler (branch box) is soms nodig om de leidingen te splitsen.
- Meer planning nodig voor de leidingweg door muren, plafonds of kruipruimtes.
- De buitenunit is groter en zwaarder (40 tot 80 kg vs 25 tot 40 kg voor single-split).
Bij een multi-split systeem zijn de leidingen naar de verste binnenunit vaak 10 tot 15 meter lang. Elke extra meter leiding veroorzaakt drukverlies en vermindert de efficientie met circa 1 tot 2%. Bij zeer lange leidingen (meer dan 20 meter) kan dit merkbaar worden in de prestaties. Bespreek de optimale plaatsing met je installateur.
Energie-efficientie
Een single-split systeem is per unit doorgaans 5 tot 15% efficienter dan dezelfde binnenunit in een multi-split configuratie. Dit komt doordat:
- De compressor van een single-split is exact afgestemd op de ene binnenunit.
- De leidinglengtes zijn korter, dus minder energie gaat verloren in de leidingen.
- Bij een multi-split draait de grote compressor soms op deellast als maar 1 van de 4 kamers koeling vraagt. Dat is minder efficient dan een kleine compressor die op optimale last draait.
In de praktijk merk je dit verschil vooral als je niet alle binnenunits tegelijk gebruikt. Gebruik je alle kamers gelijktijdig, dan zijn de efficientieverschillen minimaal.
| Aspect | Single-split | Multi-split |
|---|---|---|
| SEER (koelen) | 6,0 tot 9,5 (A+ tot A+++) | 5,5 tot 8,0 (A+ tot A++) |
| SCOP (verwarmen) | 4,0 tot 5,1 | 3,6 tot 4,6 |
| Deellast efficientie | Hoog (draait alleen bij gebruik) | Lager (compressor altijd aan als 1 unit draait) |
| Stroomverbruik 1 kamer | 0,4 tot 0,7 kWh/uur | 0,5 tot 0,9 kWh/uur |
Geluidsniveau
De binnenunits zijn bij beide systemen vergelijkbaar in geluid (19 tot 26 dB op de laagste stand). Het verschil zit in de buitenunit:
- Single-split buitenunit: 45 tot 52 dB. Kleiner, lichter, minder trillingen.
- Multi-split buitenunit: 48 tot 58 dB. Groter, krachtigere compressor, meer luchtverplaatsing.
Bij een multi-split heb je maar 1 geluidsbron buiten, maar die is wel luider. Bij meerdere single-splits heb je meerdere geluidsbronnen, maar als er maar 1 kamer koelt, draait ook maar 1 buitenunit. In dichtbebouwde gebieden (rijtjeshuizen, appartementen) kan het geluidsniveau doorslaggevend zijn.
Wanneer kiezen voor single-split?
- Je hebt 1 of 2 kamers die je wilt koelen of verwarmen.
- De kamers liggen ver uit elkaar (bijv. woonkamer beneden en slaapkamer boven aan de andere kant).
- Je wilt gefaseerd aanschaffen: nu 1 kamer, volgend jaar een tweede.
- Maximale efficientie is je prioriteit (bijv. in combinatie met zonnepanelen).
- Je hebt voldoende ruimte voor meerdere buitenunits (vrijstaand huis, ruime tuin).
- Je wilt geen enkel storingspunt: als 1 systeem uitvalt, werken de andere gewoon door.
Wanneer kiezen voor multi-split?
- Je hebt 3 tot 5 kamers en wilt ze allemaal koelen of verwarmen.
- VvE of verhuurder staat maar 1 buitenunit toe.
- Beperkte buitenruimte voor het plaatsen van buitenunits.
- Esthetiek is belangrijk: je wilt niet meerdere buitenunits aan de gevel.
- De kamers liggen dicht bij elkaar, zodat de leidinglengtes beperkt blijven.
- Je wilt in een keer alles geregeld hebben in plaats van gefaseerd.
Veelgemaakte fouten
- Te grote buitenunit kiezen. Een multi-split buitenunit die te veel capaciteit heeft voor de aangesloten binnenunits, draait constant op deellast. Dat is inefficient en verhoogt slijtage.
- Alle binnenunits tegelijk op maximaal zetten. De totale capaciteit van de buitenunit wordt gedeeld. Als 4 binnenunits tegelijk op volle kracht draaien, krijgt elke unit minder vermogen dan bij een single-split.
- Leidinglengte onderschatten. Bij de offerte zijn standaard 3 tot 5 meter leiding inbegrepen. Bij een multi-split is de totale leidinglengte vaak 15 tot 30 meter. Dat kost 25,- tot 50,- per extra meter.
- Niet vooruit plannen. Als je later wilt uitbreiden, moet de buitenunit daar al op voorzien zijn. Achteraf een grotere buitenunit plaatsen kost al snel 2.000,- tot 3.000,- extra.
Een goede installateur maakt een warmteverliesberekening per kamer. Zo weet je precies hoeveel vermogen elke binnenunit nodig heeft en of de buitenunit voldoende capaciteit heeft. Dit voorkomt dat je een te groot of te klein systeem koopt.
Wanneer is multi-split NIET de moeite waard?
In een aantal situaties is multi-split ondanks de lagere prijs per unit niet de beste keuze:
- Slechts 2 kamers, ver uit elkaar. De leidingkosten maken het duurder dan 2 single-splits.
- Kamers op verschillende verdiepingen aan weerszijden van het huis. De leidingweg is te lang en complex.
- Je wilt per kamer een ander merk of type. Multi-split vereist dat alle binnenunits van hetzelfde merk zijn (en vaak uit dezelfde serie).
- Maximale efficientie is cruciaal. Bij deellast (1 van 4 kamers aan) is een single-split altijd zuiniger.
- Betrouwbaarheid boven alles. Een defecte multi-split buitenunit betekent dat alle kamers zonder koeling of verwarming zitten.