Koudemiddel R32 vs R290: welke is beter voor je airco? (2026)

Wat doet een koudemiddel in een airco?

Een koudemiddel (ook wel "refrigerant" genoemd) is de vloeistof die door het gesloten circuit van je airco stroomt. Het transporteert warmte van de ene plek naar de andere. Bij koeling neemt het koudemiddel warmte op uit de binnenlucht (de binnenunit) en geeft die warmte af aan de buitenlucht (de buitenunit). Bij verwarming werkt het andersom.

Het koudemiddel verandert continu van fase: van vloeistof naar gas (verdamping, warmte-opname) en van gas naar vloeistof (condensatie, warmte-afgifte). Dit faseproces maakt het mogelijk om met relatief weinig energie veel warmte te verplaatsen. De keuze van koudemiddel beinvloedt de efficientie, de werkdruk in het systeem, de milieu-impact bij lekkage en de brandbaarheid.

R410A: de vertrekker

R410A was ruim 20 jaar de standaard in split-unit airco's. Het is een mengsel van twee fluorhoudende gassen (R32 en R125) en was een enorme verbetering ten opzichte van oudere koudemiddelen zoals R22 (dat de ozonlaag aantastte). R410A tast de ozonlaag niet aan, maar het heeft een ander probleem: een hoog Global Warming Potential (GWP) van 2.088. Dat betekent dat 1 kg gelekt R410A evenveel broeikaseffect heeft als 2.088 kg CO2.

Vanwege de herziene EU F-gassenverordening wordt de beschikbare hoeveelheid R410A op de Europese markt drastisch verminderd. Nieuwe airco's met R410A worden vrijwel niet meer geproduceerd. Als je in 2026 een airco koopt, zit er met grote zekerheid R32 of R290 in.

R32: de huidige standaard

R32 (difluoromethaan) is sinds 2019 het dominante koudemiddel in nieuwe split-unit airco's. Het is in feite een van de twee componenten van R410A, maar dan puur gebruikt. De voordelen ten opzichte van R410A zijn significant:

GWP van 675: 68% lager dan R410A. Nog steeds een broeikasgas, maar een flinke verbetering.
Hogere efficientie: R32 heeft een hogere volumetrische koelcapaciteit, waardoor je dezelfde koeling bereikt met een kleinere compressor en 20 tot 30% minder koudemiddel.
Lagere systeemdruk: minder mechanische belasting op het systeem.
Breed beschikbaar: alle grote merken (Daikin, Mitsubishi Electric, Samsung, Panasonic, LG, Tosot) leveren R32-modellen.

R32 is geclassificeerd als A2L: licht ontvlambaar. In de praktijk betekent dit dat het alleen brandt bij een specifieke concentratie en een ontstekingsbron nodig heeft. De hoeveelheid in een huishoudelijke airco (600 tot 1.200 gram) vormt bij normaal gebruik geen risico. Installateurs moeten wel een F-gascertificaat hebben.

R290: het natuurlijke alternatief

R290 is de technische aanduiding voor propaan. Het is een natuurlijk koudemiddel (geen synthetisch gas) met indrukwekkende eigenschappen:

GWP van slechts 3: vrijwel klimaatneutraal. 225 keer beter dan R32 en bijna 700 keer beter dan R410A.
Uitstekende thermodynamische eigenschappen: hoge efficientie over een breed temperatuurbereik, van minus 20 tot plus 50 graden.
Geen ozonafbraak: ODP (Ozone Depletion Potential) is nul.
Goedkoop en overal beschikbaar: propaan is een veelvoorkomend gas, niet afhankelijk van chemische productie.

Het nadeel: R290 is geclassificeerd als A3: hoog brandbaar. Propaan is hetzelfde gas als in je barbecue. Om die reden zijn er strenge beperkingen op de hoeveelheid koudemiddel per systeem. De EU-norm IEC 60335-2-40 (herzien in 2024) staat maximaal 150 tot 500 gram R290 toe in een huishoudelijk apparaat, afhankelijk van de installatielocatie en de ruimtegrootte. Dit beperkt het koelvermogen van R290-systemen voorlopig tot circa 7 tot 10 kW.

Let op: R290-installatie vereist een specialist Vanwege de brandbaarheid van propaan mag alleen een gecertificeerd installateur een R290-airco installeren, onderhouden en repareren. Zelf sleutelen is verboden en gevaarlijk. De buitenunit moet geplaatst worden op een locatie met voldoende ventilatie en op afstand van ontstekingsbronnen.

Vergelijkingstabel: R410A vs R32 vs R290

Eigenschap	R410A	R32	R290 (propaan)
GWP	2.088	675	3
Brandbaarheidklasse	A1 (niet brandbaar)	A2L (licht ontvlambaar)	A3 (hoog brandbaar)
Vulhoeveelheid (2,5 kW)	~800 tot 1.200 g	~600 tot 900 g	~150 tot 300 g
Efficientie	Goed	Beter (+5 tot 10%)	Beste (+10 tot 15%)
Ozonafbraak (ODP)	0	0	0
Status in 2026	Uitgefaseerd	Huidige standaard	Opkomend
Beschikbaarheid modellen	Alleen bestaande voorraad	Alle grote merken	Beperkt (groeit snel)
Prijs koudemiddel	Stijgend (schaarste)	Stabiel	Laag

GWP visueel vergeleken

R410A GWP 2.088

R32 GWP 675

R290 GWP 3

Welke merken gebruiken welk koudemiddel?

In 2026 is het landschap als volgt:

Daikin: standaard R32 in alle residentiële split-units. Eerste R290-modellen aangekondigd voor 2025/2026 (Daikin Altherma warmtepompen gebruiken al R290). De residentiële split-unit lijn verschuift geleidelijk.
Mitsubishi Electric: R32 in alle huishoudelijke modellen. R290-transitie verwacht op middellange termijn.
Samsung: R32 in de Wind-Free en overige residentiële lijn. Samsung heeft R290-warmtepompen (EHS Mono) maar nog geen R290 split-units in Europa.
Panasonic: R32 standaard. Panasonic heeft als een van de eersten R290-warmtepompen op de Europese markt gebracht.
Tosot/Gree: R32 in alle modellen. R290-ontwikkeling loopt, maar nog geen Europese lancering voor split-units.
Midea/Toshiba: R32 standaard. Midea heeft R290-prototypes getoond op vakbeurzen.

Tip: kijk naar de productspecificaties Het gebruikte koudemiddel staat altijd vermeld op het typeplaatje van de buitenunit en in de productspecificaties. Online vind je het onder "Refrigerant" of "Koudemiddel". Als er "R32" of "R290" staat, weet je dat je een moderne, toekomstbestendigere keuze maakt.

EU F-gassenverordening: de tijdlijn

De EU F-gassenverordening (2024/573) is de drijvende kracht achter de transitie weg van hoge-GWP koudemiddelen. De regelgeving werkt met een quotasysteem: de totale hoeveelheid F-gassen (gemeten in CO2-equivalent) die op de EU-markt mag worden gebracht, wordt stapsgewijs verlaagd.

Belangrijke mijlpalen

2015 Referentiejaar voor F-gasquota (100% baseline).

2024 Herziene F-gassenverordening van kracht. Quota verlaagd naar ~30% van 2015-niveau. R410A-productie sterk afgenomen.

2027 Quota verder naar ~20%. Verwacht: R32-prijzen stijgen, meer R290-modellen verschijnen.

2030 Verbod op onderhoud met F-gassen met GWP boven 2.500 in bestaande installaties. R410A-onderhoud wordt lastiger.

2032 Verbod op voorgevulde single split-systemen met F-gassen met GWP boven 750. Dit raakt R32 niet (GWP 675), maar het verschil is klein.

2036 Quota naar ~15% van 2015-niveau. R290 en andere lage-GWP alternatieven worden de norm.

R32 of R290: wat moet je kiezen in 2026?

Voor de meeste kopers in 2026 is R32 de verstandige keuze. De redenen:

Brede beschikbaarheid: je kunt kiezen uit tientallen modellen van alle grote merken, in elk prijssegment.
Bewezen technologie: R32 wordt al sinds 2013 (door Daikin) en 2019 (brede markt) gebruikt. De kinderziektes zijn eruit.
Voldoende toekomstbestendig: R32 valt met GWP 675 net onder de 2032-grens van 750 voor single splits. Je airco kan gewoon 10 tot 15 jaar meedraaien.
Installateursnetwerk: vrijwel alle installateurs in Nederland zijn R32-gecertificeerd.

R290 is de toekomst, maar in 2026 nog met beperkingen:

Beperkt modelaanbod: vooral in het warmtepompsegment. Voor residentiële split-units groeit het aanbod, maar de keuze is nog smal.
Niet elke installateur is gecertificeerd voor R290 (A3-classificatie vereist aanvullende training).
Iets hogere aanschafprijs: door de veiligheidseisen (lekdetectie, specifieke plaatsing buitenunit) en het beperkte aanbod.

Ons advies Koop in 2026 met vertrouwen een R32-airco. De technologie is volwassen, de prijs is scherp en het koudemiddel is voldoende toekomstbestendig voor de volledige levensduur van het apparaat. Overweeg R290 als je maximaal milieubewust wilt kiezen en bereid bent om meer te betalen voor het beperktere aanbod. Koop in geen geval nog een R410A-model: die zijn duurder in onderhoud en worden steeds moeilijker te vullen bij lekkage.

Prestaties vergeleken: merk je verschil?

In de dagelijkse praktijk merk je als gebruiker weinig verschil tussen een R32- en R290-airco van hetzelfde vermogen. De efficientie wordt primair bepaald door het totale systeemontwerp (compressor, warmtewisselaar, invertertechnologie) en niet alleen door het koudemiddel.

Dat gezegd hebbende: R290 heeft thermodynamisch een klein voordeel. De koelcyclus met propaan is iets efficienter, vooral bij hogere buitentemperaturen (boven 35 graden). In laboratoriumtests scoren R290-systemen 5 tot 15% beter in SEER dan vergelijkbare R32-systemen. Of dat verschil het prijsverschil rechtvaardigt, hangt af van je gebruiksuren.

Voor verwarming bij lage temperaturen (onder 0 graden) presteren R32-systemen momenteel beter, simpelweg omdat merken als Mitsubishi Electric en Daikin hun best geoptimaliseerde warmtepomptechnologie (Hyper Heating) in R32-modellen leveren. Dit zal verschuiven naarmate R290-modellen verder ontwikkeld worden.

Veelgestelde vragen

R290 (propaan) is brandbaar en valt in veiligheidsklasse A3 (hoog brandbaar). Dat klinkt zorgwekkend, maar in de praktijk is het risico voor huishoudelijke airco's minimaal. De hoeveelheid koudemiddel in een split-unit is zeer klein (150 tot 300 gram) en de systemen zijn hermetisch gesloten. De EU-norm IEC 60335-2-40 stelt strenge eisen aan de maximale vulhoeveelheid en vereist lekdetectie. Modellen met R290 zijn uitgebreid getest op veiligheid voordat ze op de markt komen. Je mag R290-apparaten niet zelf installeren of onderhouden, dit moet altijd door een gecertificeerd installateur.

Nee, R32 wordt niet verboden. De herziene EU F-gassenverordening richt zich op een geleidelijke afbouw van de totale hoeveelheid F-gassen op de EU-markt via quota. R32 heeft een relatief lage GWP (675) vergeleken met R410A (2088) en is daardoor minder door de quota geraakt. Wel wordt verwacht dat de beschikbaarheid van R32 op termijn afneemt en de prijs stijgt naarmate de EU-quota strenger worden. R32-airco's gekocht in 2026 kunnen gewoon blijven draaien en worden onderhouden gedurende hun volledige levensduur.

Ja, maar het verschil is klein en wordt grotendeels gecompenseerd door het systeemontwerp. R32 heeft een hogere volumetrische koelcapaciteit dan R410A, waardoor dezelfde koeling met een kleinere compressor en minder koudemiddel bereikt kan worden. R290 heeft uitstekende thermodynamische eigenschappen en presteert goed over een breed temperatuurbereik. In de praktijk merk je als gebruiker weinig verschil: de SEER- en SCOP-waarden op het energielabel geven het totaalplaatje van efficientie, ongeacht het koudemiddel.

Koudemiddel R32 vs R290: welke is beter voor je airco?