SEER en SCOP uitgelegd: zo lees je het energielabel van een airco

Wat is SEER?

SEER staat voor Seasonal Energy Efficiency Ratio. Het is de Europese maatstaf voor hoe efficient een airco koelt over een heel seizoen. De sleutelwoord is "seasonal": de meting houdt rekening met wisselende buitentemperaturen gedurende het hele koelseizoen (van 20 tot 40 graden Celsius), niet alleen met een enkel meetpunt op volle kracht.

De berekening is simpel in concept: SEER = totale koelcapaciteit (kWh) gedeeld door totaal elektriciteitsverbruik (kWh) over een seizoen. Een airco met SEER 8,5 levert voor elke 1 kWh stroom die hij verbruikt dus 8,5 kWh aan koeling. Hoe hoger de SEER, hoe zuiniger het apparaat.

Waarom is SEER beter dan EER?

Voor 2013 gebruikte Europa de EER (Energy Efficiency Ratio). EER meet de efficientie op een enkel vast punt: 35 graden buitentemperatuur, bij volle belasting. Het probleem: in de praktijk draait een airco met invertertechnologie zelden op volle kracht. Op een dag van 28 graden draait de compressor op 40 tot 60% van zijn capaciteit, en juist dan is een inverter-airco het meest efficient.

SEER geeft daarom een veel realistischer beeld van het werkelijke verbruik. Een airco kan een EER van 3,5 hebben maar een SEER van 7,0, simpelweg omdat hij op deellast veel zuiniger werkt. Sinds 2013 is SEER de verplichte standaard op het EU-energielabel.

Wat is SCOP?

SCOP staat voor Seasonal Coefficient of Performance. Het is het verwarmings-equivalent van SEER. Waar SEER de koelefficientie meet, meet SCOP hoe efficient een airco verwarmt over een heel stookseizoen.

Een SCOP van 4,6 betekent dat de airco voor elke 1 kWh stroom 4,6 kWh warmte levert. Vergelijk dat met een elektrische kachel, die altijd exact 1 kWh stroom omzet in 1 kWh warmte (COP = 1,0). Een airco als warmtepomp is dus tot 4 tot 5 keer efficienter dan een elektrische kachel.

SCOP varieert per klimaatzone

De EU hanteert drie klimaatzones voor SCOP-metingen: warm (Athene), gemiddeld (Straatsburg) en koud (Helsinki). Nederland valt in de categorie "gemiddeld". Let er bij het vergelijken van airco's op dat de SCOP-waarde voor dezelfde klimaatzone is gemeten. De meeste merken vermelden de waarde voor het gemiddelde klimaat.

Naarmate het buiten kouder wordt, daalt de SCOP. Een airco die op 7 graden een SCOP van 4,5 haalt, kan op minus 7 graden zakken naar een SCOP van 2,5. Voor het verwarmen in de winter is het daarom belangrijk om te kijken naar de prestaties bij lage temperaturen, niet alleen naar het seizoensgemiddelde.

SEER en SCOP op het EU-energielabel

Het EU-energielabel voor airco's toont twee aparte labelklassen: een voor koelen en een voor verwarmen. Het is mogelijk (en komt vaak voor) dat een airco A+++ scoort voor koelen maar slechts A+ voor verwarmen. Controleer daarom altijd beide waarden.

* SCOP-waarden gelden voor de klimaatzone "gemiddeld" (Straatsburg), die ook voor Nederland van toepassing is.

Wat is een goede SEER- en SCOP-waarde?

Voor een split-unit in 2026 is dit het referentiekader:

• SEER 5,0 tot 6,0 (label A/A+): acceptabel, maar niet zuinig. Je betaalt meer per seizoen dan nodig.
• SEER 6,0 tot 8,0 (label A++): goed. Dit is de sweet spot voor de meeste huishoudens. Goede efficientie zonder de hoogste aanschafprijs.
• SEER 8,0+ (label A+++): uitstekend. De zuinigste modellen op de markt. Vooral interessant bij intensief gebruik (500+ uur per jaar).

Voor SCOP (verwarmen):

• SCOP 3,5 tot 4,0 (label A/A+): voldoende als je de airco alleen bijverwarmt in voor- en najaar.
• SCOP 4,0 tot 4,6 (label A+/A++): goed. Geschikt als serieuze verwarmingsbron in het tussenseizoen.
• SCOP 4,6+ (label A++/A+++): uitstekend. Geschikt om de cv-ketel gedeeltelijk te vervangen, vooral bij goed geisoleerde woningen.

Jaarlijkse stroomkosten berekenen met SEER

Met de SEER-waarde kun je vrij nauwkeurig schatten hoeveel stroom een airco per seizoen kost. Hiervoor heb je drie gegevens nodig: het koelvermogen (in watt of kW), de SEER-waarde en het aantal draaiuren per jaar.

Rekenvoorbeeld: drie SEER-waarden vergeleken

We nemen een airco met 2.500 watt koelvermogen (9.000 BTU), 500 draaiuren per seizoen en een stroomprijs van 0,40 euro per kWh.

Het verschil tussen de budget split-unit (SEER 5,1) en de premium split-unit (SEER 8,5) is 39,- per seizoen. Over 10 jaar bespaar je 390,-. Bij intensiever gebruik (1.000 uur per jaar, wat realistisch is als je ook in het tussenseizoen koelt) verdubbelen deze bedragen naar bijna 800,-.

Het verschil tussen de mobiele airco en de premium split-unit is nog groter: 120,- per seizoen, ofwel 1.200,- over 10 jaar.

Modellen vergelijken op SEER en SCOP

Om het concreet te maken, hier de SEER- en SCOP-waarden van enkele populaire modellen in Nederland (2026):

Wat opvalt: de Mitsubishi MSZ-LN25 heeft de hoogste SEER (9,54), maar de Daikin Perfera scoort hoger op SCOP (5,10 vs 4,90). Als je de airco vooral voor verwarmen gebruikt, is dat een relevant verschil. De Samsung Wind-Free biedt een sterke SEER voor een lagere prijs. De Tosot Clivia is de goedkoopste optie met een degelijke A++ score.

EU-energielabel: wijzigingen en rescaling

In 2019 heeft de EU de energielabels voor veel productcategorien (koelkasten, wasmachines, TV's) herschaald van A+++ tot D naar simpelweg A tot G. Het doel: meer ruimte aan de bovenkant creeren voor toekomstige innovaties.

Voor airco's is deze rescaling nog niet doorgevoerd in 2026. De huidige schaal loopt nog steeds van A+++ tot D. De Europese Commissie werkt aan een herziening van de Ecodesign-verordening voor airco's (EU 206/2012), die naar verwachting de komende jaren nieuwe minimumvereisten en een herschaald label introduceert. Zodra dit gebeurt, zal een huidige A+++-airco mogelijk een B- of C-label krijgen op de nieuwe schaal.

SEER en SCOP: samenvatting

Veelgestelde vragen

Lees ook